Başlıca amacı çocuğu uyutmak olduğu bilinen küçük
çocukları uyutmak için söylenen Bayburt Türkülerinin ''lay lay'' dedikleri
ninniler Anonim halk Edebiyatı türkülerindendir.Ninniler çoğunlukla kadınlar
tarafından çocuk uykuya hazırlandıktan sonra ezgi ile söylenir.Ezgi söylenen
kişinin ruh haline göre değişikler gösterir.Kişinin üzgün yada sevinçli olduğunu
ezgiden anlatmak mümkündür. Bunun yanı sıra uyutulacak çocuğun ağlıyor veya
suskun olmasında nininin söyleniş biçimini etkiler. Çocuk ağlıyorsa tizden pese
doğru söylenir. Suskunsa pesten girilir,çocuk uyuyuncaya kadar devem edilir.Kimi
ninnilerin mısra-bölüm aralarında veya sonralarında ya '' Eeeeee'',''lay lay
lay'','' hu hu hu '',''kış kış kış'',''piş piş piş'','' he he he'','' hı hı hı''
vb. yada '' ninni yavrum ninni '' , '' ıngıda bebeğim ıngıda'' gibi nakarat
cümleler dendeği görülür. Ninniler, şekil,ölçü ve kafiye yönünden birbirinden
farklılıklar arzeder. Eklentiler hariç olmak üzere iki mısradan on üç mısra ya
ve veya daha fazla-kadar ninniler bulunmaktadır.Muhteva yönünden kadınların,
kendilerini etkileyen bütün olayları ninniye yansıttığı bir
gerçektir.
'' Kalaylı kazanda yemek pişiyo
Oynuyor çocuğu gözüm düşüyo
Üstüme evlendi beni boşuyo
Ninni demedi çürüyesiye dillerim
Eeee......Eeee........Eeee''
Ninnisinde;çocuksuz bir kadının çocuğa duyduğu özlemin
büyüklüğü,çocuk sahibi olamamanın kendisini nasıl etkilediği:
'' Taştan taşa atlayamadım
Alkan içinde şalvarımı toplayamadım
Bir canımı devşiremedim
Kara kazan dizilmedi
Deşir paşam kendini
Ecel kapını çalmadan''
Bir annenin erken doğum akabinde kendini ve çocuğunu
yaşama döndürmeye yönelik feryadını ninnileştirdiğini;
'' Ninnisi ninnisi gelir
Uyur uykusu gelir
Uzak uzak yollarda
Yavrumun babası gelir''
Ninnisinde ise;annenin gurbetteki eşine duyduğu özlemi
kendi adına dile getirememenin utangaçlığıyla bebeğe mal ettiği çaresizliğiyle
bebeğe sığındığından;
'' Ninni söyler annesi
Süt aldırmış babası
Görmeye gelmiş halası
Uyusun da büyüsün nenni''
Dörtlüğünde;günlük hayatın çok küçük bir olayını ninni ye
dönüştürdüğünü;
'' Ön devede kahve yüklü
Art devede pirinç yüklü
Kaynatam var samur kürklü
Ninni yavrum ninni
Ninni yavrum ninni
Burada ise;varlıklı olmanın verdiği övüncü çocuğuyla
ninniye anlattığını;hani bebek bebek değil de delikanlı olsa'' tasalanma
varlıklıyız'' dediğini;
'' Uzak yoldan yayan geldim
Beşiğini kırdan aldım
Parasını elden aldım
Aman doktor bak bebeğe
Ninni yavrum ninni
İfadelerinde; yoksulluk içinde bir annenin kendisine ve
çocuğuna olan acısını ninni ile dile getirdiğini;
'' Bebeğin beşiği yoşa
Ben sallarım coşa coşa
İçinde Kemal paşa
Ninni yavrum ninni
Bu ninnide de;bir annenin çocuğuna verdiği değeri onun
yüceltisini Atatürk le çocuğunu özdeşleştirerek bunu ninniye yansıttığını
görülmektedir.