MOĞOL KASIRGASI

alp · Usta Üye Kayıt: Feb 01, 2007 Mesajlar: 362 Şehir: ankara

MOĞOL KASIRGASI

ALPEREN GÜRBÜZER

On ikinci yüzyılda Çin dâhil tüm Doğu Türkistan’ın kuzeyi kabileler halinde yaşıyorlardı. Şüphesiz bu toplulukların çoğu Moğol’du.
Uygurlar ve Karahitaylardan sonra bu coğrafyanın İslam âlemi ile bağlantısını kesmeye çalışan sadece Moğollar olmuştur. Cengiz Han’ın gözü öteden beri hep buralarda idi, ama o dönemde İslam âleminin içerisinde hatırı sayılır güç olarak görünen Harzmşahlar’ın varlığı, onu ürkütüyordu. Her iki tarafta aralarında şeklen hiç bir şey yokmuş gibi davransalar da, bu tutumları nereye kadar devam edebilirdi ki? Nitekim Harizmşah valisi, İnalcık’a varmakta olan Moğol Kervanına saldırıp, o saldırı sırasında hamamda banyo yapan bir Moğol’un gizlice kaçıp kurtularak durumu haberdar etmesi Cengiz Hanı biranda çileden çıkartmaya yetmişti. Nitekim önce Otrar (Yesi civarı), ardından Harizm şehirleri birbiri ardına düşerler. Bu da ne ki, ardından Buhara ve Semerkand gibi iki gözde şehirlerde teslim olur. Sıra Sultan Muhammed Harizmşah’a geleceği sırada o da soluğu kaçmakta bulur. Sonrasında müthiş bir takip başlar, fakat yakalanamaz. Öyle ki Hazar denizinde bir adaya sığınmayı başarır da. Hatta hayatının son yıllarında da orada vefat eder. Demek ki düşüşler kalkışlar beşer içinmiş, zira bir düşüp kalkmayan Allah, çünkü o bakidir.
Evet, Cengiz’in orduları kasırga misali bütün şehirleri yağmalayarak oraları viraneye çevirdiler, öyle ki arkalarına baktıklarında hemen hemen yakıp yıktıkları şehirlerin semalarında dumanlar tütüyordu hala, tahribatın boyutu gerçekten çok büyüktü. Neyse ki bir yıllık tahribatın ardından Çin’den gelen birtakım haberlere dayanarak Cengiz ordusuyla birlikte yurduna dönmek zorunda kalır. Celaleddin Harizmşah’ın bu arada boşluktan istifadeyle, yaraları sarma adına birtakım girişimler başlatması üzerine Moğol Hanı Ögeday ordusunu göndererek bu hevesinin önüne set çekmiştir. Yine de Celaleddin Moğol kasırgasının daha da vahim sonuçlara yol açacak boyutları geciktirmesi bakımdan tarihte mühim bir rol oynamıştır.
Kuşaktan kuşağa mücadeleler devam ederken, bu mücadelelerin en mühimi; Moğol Han’ı Güyük döneminde batıya çıkarma adına sevk ettiği kardeşi Hülago komutasında ordu tarafından gerçekleşen İslam âleminin fitne kolu Batınilerin yok edilme hadisesidir. Böylece bu hadise ile Abbasi hilafeti son bulmuştur. Sanki Moğol tahribatı bu sefer işe yaramış gibiydi. Çünkü Batıniler gerçekten İslam âleminin derlenip toparlanması önünde en büyük engeldiler, hatta Müslümanlar arasına yerleştirdiği fitne tohumları ile adeta birliği ve dirliği yok ediyorlardı. Batınilerin tarih sahnesinden çekilmesiyle birlikte her ne kadar o muhteşem eski dönemler gibi olmasa da Maveraünnehirde bir ışık ışıldamaya başlar, bundan da öte Moğol Kasırgasının sürüklediği âlimler, müderrisler, alperenler, Horasan erenleri soluğu Anadolu da alırlar. Bu hicret sıradan bir göç sayılmaz tabiî ki, ileride bu hicretin İslam âlemine nefes aldıracağı görülecektir. Hatta bu ilk meyvelerinin işareti olarak Anadolu’ya Kını boyunun göç etmesi yetmez mi? Elbette yeter, adı bile heyecan verip doğurgan toprağı yeşertiyorlardı adeta. Çünkü Kını boyu Anadolu’da Türklüğün ümit kalesi olacaktır. Zira Ertuğrul Gazinin açtığı sancak etrafında toplanan bu ümit kaleleri; ileride hem Orta Asya’nın hem de Türk ve dünya tarihinin gidişatını değiştirecek yeni bir çağın kapısı aralayacaklardır.
Velhasıl; Moğol kasırgasının ardından yeni bir medeniyet hamlesi başlamış, Selçuklu kilimi işlenmeye başlamıştı bile. Vesselam.

www.bayburtrehberi.com