Bazen bir fotoğraf, yılların sakladığı duyguları bir anda gün yüzüne çıkarır. Ansızın karşınıza çıkar, kalbinize dokunur ve sizi çocukluğunuza, sevdiklerinize, hatıralarınıza götürür. Geçtiğimiz gün gördüğüm bir kare de işte böyleydi. Bayburt Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Mutlu Türkmen’in, Sanat ve Tasarım Fakültesi Müzik Bölümü girişinde öğrencilerle sohbet ederken paylaştığı o fotoğraf…

İlk bakışta sıradan bir üniversite karesi gibi görünen o fotoğraf, benim için bambaşka bir anlam taşıyordu. Çünkü Müzik Bölümü’nün giriş kapısında, Bayburt’un sanat hafızasına kazınmış iki usta duruyordu: Türk halk müziğinin en büyük zurna virtüözlerinden Binali Selman ve “Kara Basma İz Olur” türküsüyle gönüllere dokunmuş babam, Mustafa Ahıskalıoğlu.

O an, kalbim hem gururla hem de özlemle doldu. Babamın gözlerindeki sıcaklığı, sazının tellerinde gizlenen hüznü ve gür sesindeki samimiyeti hatırladım. Çocukluğumda evin içinde yankılanan türküleri, onun sesinde büyüyen Bayburt’un dağlarını, yaylalarını, insanını düşündüm. Babam yalnızca türkü söylemezdi; her türkünün içinde bir hayat, bir öğüt, bir hatıra saklıydı. Biz çocukken fark etmezdik belki, ama yıllar geçtikçe anladım ki o türküler bizim kimliğimizdi.

Ve şimdi, bir üniversitenin kapısında babamın fotoğrafı… Yüzlerce gencin her gün önünden geçerken göreceği, belki merak edip hayatına, türküsüne dokunacağı bir hatıra… 

Bu, sadece bir baba evladın gururu değil, aynı zamanda Bayburt’un kültürüne, sanatına bırakılmış kalıcı bir izdi.
Binali Selman ve Mustafa Ahıskalıoğlu’nun yan yana durduğu o kapı, aslında bir girişten çok daha fazlasıydı: Geçmişten geleceğe uzanan bir köprü, ustalardan öğrencilere bir selam, türkülerle yaşatılan bir miras…

Bayburt Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Mutlu Türkmen, Sanat ve Tasarım Fakültesi Müzik Bölümü’nün girişinde yeni gelen öğrencilerle sohbet ederken bir fotoğraf paylaştı ve şu açıklamayı yaptı: “Sanat ve Tasarım Fakültesi Müzik Bölümü’nün yetenek sınavları iki oturumda başarıyla tamamlandı. Adaylarımızın heyecanı, özgünlüğü ve sahneye yansıttıkları kararlılık bizlere umut verdi. Sanat yolculuklarında hepsine ilham dolu, başarılı bir eğitim hayatı diliyorum.”

Gümüşhane’nin Şiran ilçesinden olan Rektör Prof. Dr. Mutlu Türkmen, Sanat ve Tasarım Fakültesi Müzik Bölümü Başkanı ve Dekan Yardımcısı Amasyalı Dr. Zafer Eren’e, Bayburt folklorüne emek vermiş Mustafa Ahıskalıoğlu üzerine bir çalışma yapmasını önerdi. Dr. Eren, Ahıskalıoğlu ve diğer müzik ustalarını araştırırken, “Bayburt’un böylesine büyük değerleri neden unutulmuş?” diyerek, Müzik Bölümü girişine Binali Selman ve Mustafa Ahıskalıoğlu’nun fotoğraflarını asma kararı aldı. Eren, “Büyük ustalar şimdi hak ettikleri yerde,” dedi.

Bölümdeki sınıflara, Bayburt’un türkü ustaları Binali Selman, Remzi Çavuldak ve Mustafa Ahıskalıoğlu’nun isimleri verilerek, hayat hikâyeleri sınıf kapılarına asıldı. Böylece yüzlerce öğrenci, Bayburt’un bu önemli değerleriyle tanıştı.

Mustafa Ahıskalıoğlu’nu Anma Konseri Bayburt Üniversitesi Eğitim Fakültesi Prof. Dr. Fuat Sezgin Konferans Salonu’nda, 7. Dede Korkut Bilim, Kültür, Sanat ve Spor Günleri kapsamında Mustafa Ahıskalıoğlu’nu Anma Konseri düzenlendi. Konserde, Rektör Prof. Dr. Mutlu Türkmen, Dekan Yardımcısı Dr. Zafer Eren, Dr. Öğretim Üyesi Uğur Doğan, Öğretim Görevlisi Mustafa Budak ile Sanat ve Tasarım Fakültesi Müzik Bölümü öğretim üyeleri ve öğrencileri, Ahıskalıoğlu’nun eserlerini seslendirdi. Konsere Bayburt Belediye Başkanı Mete Memiş ve eşi Zeynep Memiş, Fırat Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Fahrettin Göktaş, Artvin Çoruh Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Mustafa Sıtkı Bilgin, kurum müdürleri, akademisyenler, öğrenciler ve vatandaşlar katıldı. Gecenin sonunda, Mustafa Ahıskalıoğlu’nun oğlu Naci Ahıskalıoğlu ile torunu Safa Ahıskalıoğlu’na plaket ve çiçek takdim edildi. Müzik Bölümü 1. sınıf öğrencisi Safa Ahıskalıoğlu, dedesinin bir türküsünü seslendirerek geceye duygusal bir dokunuş kattı.

Akademik Çalışmalar ve Araştırma Sivaslı Dr. Öğretim Üyesi Uğur Doğan, Mustafa Ahıskalıoğlu’nun hayatını ve türkülerini araştırarak şu sonuca vardı: “Ahıskalıoğlu’nun onlarca değerli eseri var. Ancak sadece ‘Kara Basma İz Olur’ türküsü bile, onun her türlü araştırmaya ve övgüye layık olduğunu gösteriyor.”

Dr. Zafer Eren ve Dr. Uğur Doğan, bu araştırmalar ışığında, dünyaca ünlü ASOSJOURNAL (The Journal of Academic Social Science) için bir makale hazırlamaya karar verdi. ASOSJOURNAL, sosyal bilimler alanında özgün makaleler, çeviriler, röportajlar, kitap ve etkinlik tanıtımları ile nekroloji metinleri yayınlayan prestijli bir dergidir.

Makale: Bayburtlu Mahalli Sanatçı Mustafa Ahıskalıoğlu: Yaşamı ve Sanatçı Kimliği Araştırma Özeti: Bayburt, Dede Korkut’tan bu yana Şair Zihnî, Hicranî, Celali ve İrşadi gibi halk ozanlarıyla Türk halk müziğine önemli katkılar sağlamış bir yöredir. Türküleri, barları ve halaylarıyla zengin bir müzik mirasına sahip olan Bayburt’un bu kültürel birikimini gelecek nesillere aktarmada mahalli sanatçılar büyük rol oynar. Bu çalışma, Bayburt’un önde gelen mahalli sanatçılarından Mustafa Ahıskalıoğlu’nun yaşamını ve eserlerini incelemektedir. Nitel araştırma yöntemiyle hazırlanan çalışmada, saha araştırması, oğlu Naci Ahıskalıoğlu ile yarı yapılandırılmış görüşmeler ve doküman analizi kullanıldı. Ahıskalıoğlu’nun eserleri, saha araştırması sonucu derlenerek Sibelius nota yazım programıyla notaya alındı. Eserler, Türk halk müziği kuramı ve Türk halk edebiyatı disiplini çerçevesinde analiz edilerek sınıflandırıldı ve yorumlandı. Çalışma, Ahıskalıoğlu’nun Bayburt yöre kültürüne katkılarını ortaya koyarken, bu alanda yapılan ilk sistematik araştırma olarak benzer çalışmalara kaynaklık etmesi bakımından önem taşıyor.

Bir Fotoğrafın Ardındaki Anlam

Bayburt Üniversitesi Müzik Bölümü’nün girişinde öğrencileri karşılayan fotoğraflar, aslında sadece birer görsel değil; Bayburt’un müzik kültürüne emek vermiş ustaların gelecek kuşaklara bırakılan bir mirasıdır.

Rektör Prof. Dr. Mutlu Türkmen şöyle özetledi:
“Öğrencilerimiz sanat yolculuklarına çıkarken, bu toprakların yetiştirdiği ustaların ışığından ilham alsınlar.”

Sonuç: “İnsan değer verdiği şeylere gözüyle bakar, yüreğiyle taşır.” Bayburt Üniversitesi’nin bu girişimleri, Mustafa Ahıskalıoğlu gibi değerleri yeniden gün yüzüne çıkararak, kadir kıymet bilenlere ilham veriyor. Bu çalışma, Bayburt’un kültürel mirasını koruma ve tanıtma çabasının güçlü bir örneği olarak tarihe not düşüyor.

YAZAN: NACİ AHISKALIOĞLU