Kimi sokak ve caddeler vardır ki içlerinde bir tarih gizlidir. İşte Bayburt’un simgelerinden olan ünlü sokakları Kazancılık, Gugku Sokağı, Semercilik ve Kasaplar Çarşısı idi…
Bu yazımda siz değerli okurlarımıza Kazancılık Sokağını ve Marangozlar Çarşısını anlatacağım… Bayburt’un eskiden en renkli sokağından biri gukku sokağı ve caddelerinden birisi de marangozlar çarşısıdır… Ulu camiye en yakın yerlerdir.
Marangozluk
Marangozluk, yaşamın geniş bir alanına dönük mamulleri üreten geleneksel bir meslek dalıdır. Marangozlukta dolap, masa, sandalye, raf gibi ev ve yapı içi kullanım malzemelerinden, üzerinde yatılan tahtlara ve ölülerin üzerine örtülen mezar kapaklarına kadar geniş bir ürün yelpazesi söz konusudur. Başlangıçta genel bir ağaç işleme zanaatının adı iken, ürün çeşitlenmesine bağlı olarak beşikçilik, kaşıkçılık, kündekâni işçiliği, oymacılık ve daha birçok dalı bulunmaktadır.
Marangozlar Çarşısı…
30 yıl öncesi Marangozlar Çarşısı, Bayburt’un en kalabalık caddesidir. Bayburt halkının çoğu alışveriş yapsa da yapmasa da Marangozlar Çarşından mutlaka o yoğun kalabalığa karışıp canlı alışverişlerin pazarlıkların şahidi olmaktan büyük zevk alırdı. Ben de Marangozlar Çarşısında doğup büyüyenlerdenim.
Evimiz ve ardiyemiz Ulu Cami arkasında idi. Babam Mustafa AHISKALIOĞLU ve dayısı Yusuf ÖKSÜZER 1954 yılında ortak olarak, Laz BAKİ’nin dükkânı ve trafonun arasına ilk atölyelerini açarlar.
Babamın ana dedesi Hacı Ahmet ÖKSÜZER’in atölyesi 1950 yıllarının başına kadar oğulları Kurban, Yusuf ve Hüseyin ile Hanecioğulları’nın yan komşu dükkanıdır. Babam da, Marangozlar Çarşısında büyür. Mustafa Usta daha sonraları eski Kurtuluş Lokali binasına taşır atölyesini.
Eski binanın Hanecioğluna bakan kısmında babamın iş yeri, Ulu camiye bakan kısmında ise Hakkı KODANOĞLU’nun marangozhanesi vardı. Binanın altından gürül gürül Kazancılığın suyu akar, ben de 8 yaşıma kadar bu sokağın havasını aldım suyunu içtim. 1976’da eski sanayi çarşısına taşındık, oradan da İstanbul’a… Böylece Bayburt özlemimiz başlamış oldu.
Marangozlar çarşısında kapı, pencere, tırmık, maran (tekerlek), mazı(iki tekerleği birbirine bağlayan aks), yaba(tarım aleti), sini, tırmık, çeyiz sandığı tırhıç (bahçe kapısı), yayık, kar küreği, kırman, terek, tecir gejgere (ramok, görevi yapan taşıyıcı), at arabası kızağı vb.araç gereçler yapılırdı.
Eski marangozlar çarşısındaki dükkan sahipleri Mustafa AHISKALIOĞLU,Bekir ve Sıtkı AHISKALIOĞLU, Laz BAKİ, HANECİOĞLU, Efrail usta,Ömer AKTAŞ, Nail TÜRK, Hacı Nadim EKREKLİ, KOPLULAR, Hacı Ahmet ÖKSÜZER ve oğulları, Yusuf, Kurban ve Hüseyin ÖKSÜZER, Topal Ziya ERİM, Zeki BİTLİSLİ, Ömer ERİM, Lütfü KIRICI, Lütfü KAÇMAZ, Eşref ve Şeref ÖZDEN, Rahmi ve Kemal GÜÇLÜ, Hüseyin UZUNTÜRK, İbrahim ve İsmail ŞİMŞEK, Şaban ve Cemil KAÇMAZ, Kâmil KARADAĞ, Sabri ve Salim SAĞLIK ve İhsan SAĞLIK, Ağa Zarif ve Mustafa ÇELT, Halim YILDIZ, Yaşar ve Fikret ZAVUT, Hacı Mehmet ve Hamdi SEKMENLİ,Hacı ABİDİNOĞLU, Abbas ve Ömer ÇARPATAN v.b.
0 0